و خشت ، كه اسباب و آلت قدر ضرورى و كفايى است ، و مذمت گچ و آجر ، كه غالبا اسباب و آلت زياد بر قدر كفايت و ضرورت است ، در احاديث وارد شده است . « 1 » و جناب پيغمبر صلّى اللّه عليه و إله فرموده است كه جبرئيل از جانب خداوند مرا خبر داده است كه خداوند نهى فرموده است مردمان را از زينت دادن خانه‌ها « 2 » و فرموده است ايضا كه ملائكه داخل نمىشود در خانه‌اى كه در آن ، سگ يا تمثال جسد يا ظرفى كه در آن بول مىكنند ، باشد . « 3 » و مراد از تمثال جسد ، صورت ذات ارواح است ، بلى همان‌قدر ضرورى و كفايى را بايد كه متوجه بشود تا آن‌كه روى به خرابى نگذارد و او را تعمير و مرمت نمايد و معطل و مهمل نگذارد و اگر خود قدرت بر حفظ و تعمير و مرمت آن ندارد آن را بفروشد و حق آن را ضايع نكند كه در حديث است كه « اتقو اللّه و اللّه لتسئلنّ حتى عن البقاع و البهائم » « 4 » ، يعنى تقوا و دين‌دارى خود را در همه‌جاى نگاه داريد ! به خدا قسم كه البته سؤال نموده مىشويد شما از حق همه‌كس و همه‌چيز ، حتى اين‌كه از حق زمين‌ها و حيوانات سؤال نموده خواهيد شد . و بام‌هاى خانه را محجّر بنمايد و بىمحجّر بر آن نخوابد ، چنان‌كه سابقا دانسته شد . و درهاى خانه‌ها را بلند و گشاد بسازد ، مگر اين‌كه مصلحتى در پستى و تنگى آن ديده شود . و اگر درختى و زراعتى در آن باشد يا آن‌كه خود ، غرس نموده باشد ، پس آن را مثل ساير درخت‌ها و زراعت‌ها كه ملك او است ايضا متوجه بشود و آبيارى و حق‌گزارى آن را بنمايد يا آن‌كه آن را در وقت رسيدن به كمال خود قطع نمايد . و خانه را از نجاسات و كثافات و حيوان حرام گوشت ، مثل سگ و خنزير ، دور نمايد ، خصوصا موضعى كه مسكن او است ، چنان‌كه به مضمون حديث دانسته شد . و هميشه آن را به آب و جاروب ، نظيف و پاكيزه نگاه دارد كه مورث وسعت رزق و مزيل فقر است ، خصوصا در خانه را كه گشودن و آب پاشيدن و جاروب نمودن آن قبل از طلوع آفتاب در هر روز مورث وسعت و

--> ( 1 ) . در مورد مذمت آجر ، ر . ك : محاسن برقى ، ج 2 ، ص 445 ، رقم 2529 ، باب البنيان ، ح 2 . ( 2 ) . اصول كافى ، ج 6 ، ص 526 ، باب تزويق البيوت ، ح 1 . ( 3 ) . همان ، ص 526 - 528 ، باب تزويق البيوت ، ح 2 ، 3 و 12 . ( 4 ) . صبحى صالح ، نهج البلاغه ، ص 242 ، خطبه 167 ، و حديث چنين است : « فانّكم مسؤلون حتّى عن البقاع و البهائم » .